سال 1438 قمری

    آئین نخل گردانی (قسمت اول)

نخل در واقع به درخت خرما گفته می شود،اما در اصطلاح مراسم سوگواری محرم،آن تابوتی است بزرگ از چوب که سساختار فیزیکی آن از استوانه هلالی شکل می باشد که روی چهار پایه قرار گرفته و جلو وعقب آن به صورت 5 هلالی در آمده است.تعدادی چوب در چهار جانب آن چون شانه های اهرمی به کار رفته، تا نفرات بتوانند این پیکره استوانه ای شکل را که به پارچه های الوان که از نذورات مردم است، مزین گردیده،حرکت دهند.

نخل به عنوان نمادی از تابوت سید الشهدا می باشد که همه ساله در روز عاشورا در بسیاری از مناطق ایران مانند یزد،میبد،تفت،اردکان،کاشان،نطنز،نایین و زواره حرکت می دهند.

وفلسفه آن چنین است که اگرچه در کربلا نبودیم که جسم شما عزیزان به خون خفته بر زمین ماند،امروز پس از سالیان دراز،یاد و خاطره بزرگداشت شما عزیزان پاک باخته را ارج نهاده و با حضور گسترده مردم نمودار سمبل جنازه حماسه آفرینان را با تشریفات و آذین بندی و احترام تشییع می کنیم و به روان پاک همه شهیدان کربلای معلای درود و صلوات می فرستیم.

حسینیه بزرگ زواره

حسینیه بزرگ زواره که در انتهای  بازارقدیمی شهرقراردارند،از دو بخش حسینیه بزرگ سرباز وسرپوشیده تشکیل شده و هر دو در جوار هم می باشند.

حسینیه بزرگ سرباز که در بین حسینیه های زواره از قدمت بیشتری برخوردار بوده و بناهای فیزیکی آن به صورت یک صحن مربع شکل می باشد،درچهار ضلع محصور گردیده و وسعت آن 1225 متر مربع می باشد ودر هر ضلع آن تعداد هفت رواق وهفت غرفه روی هم استوار است ودر مجموع از 28 رواق و غرفه شکل گرفته است.عرض رواق ها به 3 متر و عمق آن به 5/2 می رسد وارتفاع بنا دو طبقه ای آن به 5/8 متر تخمین زده می شود. در وسط صحن حسینیه تختی هشت ضلعی ساخته شده که قسمت زیرین آن برکه ای سرپوشیده است.در گذشته از آب این برکه برای مرطوب کردن سطح فضای حسینیه استفاده میشده است وسطح فوقانی محل اجرای همایش ونمایش تعزیه خوانی در ایام محرم و صفر است که برای تماشای آن برادران در قسمت اعظم صحن حسینیه و رواق های آن جای میگیرند و قسمتی از صحن حسینیه همراه با غرفه ها که در قسمت فوقانی قرار دارد مخصوص بانوان می باشد.

حسینیه سرباز زواره از لحاظ قدمت تاریخی به دوران صفویه می رسد که در این دوره تعزیه خوانی شکل گرفته است. این حسینیه در ابتدا به صورت یک طبقه ای از رواق ها در چهار ضلع آن بوده که جداری از خشت و گل داشته است.کمی به تاریخ بر میگردیم.در دوران زندیان گروهی از ایل عرب عامری در پهنه سیاسی،اجتماعی منطقه کویری زواره نمایان شدند و یکی از مهمترین شاخص های مردمی این ایل،آقا محمد حسین خان عرب عامری بوده است. وی در شیراز به گروگان کریم خان زند درآمد وپس از مرگ کریم خان زند به منطقه نائین،اردستان و زواره می آید و مناطق کاشان تا یزد را به زیر فرمان خود درآورده و حکومت مستقلی را تربیت می دهد.

از جمله خدمات ارزنده محمد حسین خان عرب عامری،مرمت و بازسازی حسینیه بزرگ سرباز زواره و تعدادی قلعه در منطقه زواره را می توان برشمرد. نظر به این که جدار حسینیه بزرگ از خشت خام و گل بوده لذا ایشان به مرمت و بازسازی حسینیه می پردازد ،به طوری که روی طبقه اول طبقه ای دیگر شکل می دهد و نمای آجری را جایگزین نمای خشتی می کند با روی کارآمدن آقا محمد خان قاجار،سرانجام محمد حسین خان عرب عامری دستگیر می شود و وی را از پای در می اورند.

قسمت هایی از حسینیه بزرگ سرباز طی یک قرن گذشته تحت مرمت وبازسازی درامده است و از جمله عوامل تخریب آن،در مسر راهی شهری قرار گرفتن حسینیه است که همواره وسایل موتوری و ماشینی از داخل آن عبور میکنند ودر نتیجه به مرور ایام باعث لرزش و ریزش قسمت هایی از آن می شود چنانچه در سال 1356 ه ش ضلع شمالی حسینیه بزرگ سرباز شکست عمیق برمی دارد و نظر به احتمال ریزش آن به همت والای استادانی چون مرحوم سید عباس زمانیومرحوم سید حسن محسن دخت این قسمت از ساختمان ،از کف برداشته و مورد مرمت و بازسازی کامل قرار می گیرد.